"Leuk" is de hoofdzaak
Ik vroeg mijn volgers op Instagram waar ze het meest naar kijken bij nieuw speelgoed. De meeste stemmen gingen naar "het moet vooral heel leuk zijn". En ik herken dat wel. Als een kind iets niet leuk vindt, helpt geen enkel label op de doos. Dan kan het nog zo leerzaam zijn, maar verdwijnt het alsnog in de hoek. Leuk is daarom geen bijzaak, maar de hoofdzaak. Het is de voorwaarde waaronder de andere leren, fantaseren en lang gebruik gebeuren, en dus verdient het zijn eigen blog!
Wat onderzoek zegt over plezier en leren
Onderzoekers rond Kathy Hirsh-Pasek vonden dat leren het best werkt als het actief, betrokken, betekenisvol, sociaal, herhalend en vrolijk is. Plezier staat dus in de lijst van voorwaarden voor leren, en niet daarachter. Volgens dezelfde onderzoekers verschilt spelend leren van vrij spel: het combineert een duidelijk leerdoel met een aanpak die actief, betrokken, betekenisvol, sociaal en vrolijk is.
Een studie met een computerspel voor rekenen laat zien hoe sterk plezier werkt. In dat onderzoek leerden (kleine groepen) kinderen van 7 tot 11 jaar meer van de versie waarin het leren in het spel zelf zat, en speelden ze bij vrije keuze zeven keer langer met die versie dan met de versie waarin het leren als een laagje bovenop zat.
Zo past leerzaam spel, duurzaamheid en fantasie bij "leuk"
Leerzaam. Kinderen leren het meest als ze betrokken zijn en niet merken dat het een les is. Taal groeit bij verhalen vertellen, tellen bij winkeltje spelen en ruimtelijk inzicht bij bouwen. Het leerdoel zit in het spel en het plezier houdt het gaande.
Duurzaam. Speelgoed gaat vanzelf langer mee als een kind er telkens iets nieuws mee kan doen. Het onderzoek TIMPANI vond dat open speelgoed de aandacht van kinderen langer vasthoudt, en volgens kinderarts Dimitri Christakis veranderen blokken mee met de leeftijd van het kind. Wat leuk blijft, hoeft niet vervangen te worden.
Fantasie. Voor kinderen is fantasie geen doel. Het is de manier waarop plezier ontstaat: gewone houten blokken werden in het TIMPANI-onderzoek huizen, dierenverblijven en kastelen. Een kind dat een verhaal verzint of een kasteel bouwt, denkt niet aan fantasie en heeft gewoon plezier.
Zo ontdek je wat jouw kind leuk vindt
Kijk waar je kind vanzelf naar terugkomt. Het speelgoed dat na een week nog op de vloer ligt, vertelt meer dan elk advies.
Speel een paar minuten mee. Eerste pogingen met nieuw speelgoed zijn volgens onderzoekers in Toledo vaak oppervlakkig en simpel. Hanen schrijft dat kinderen die minder interesse in open speelgoed hebben extra baat hebben bij samen spelen met een volwassene.
Laat je kind kiezen. Leg twee dingen neer en kijk waar de hand naartoe gaat.
Geef plezier voorrang boven resultaat. Bij een spel of verhaal bestaat geen goed of fout. Volgens de onderzoekers leidt elke fout tot leren.
Houd het leerdoel voor jezelf. Jij weet dat er taal, rekenen of ruimtelijk inzicht in zit. Je kind hoeft dat niet te weten.
Kortom: kies speelgoed dat je kind leuk vindt, en laat leren, fantasie en duurzaamheid daaruit volgen. Dat past in elke woonkamer en in elk budget!
Opmerkingen